Historia klubu

Zbigniew Młynarek: Z ruchem rotariańskim zetknąłem się przez kontakty naukowe. Był to chyba rok 1979. Współpracowałem wówczas z dwoma wybitnymi geotechnikami, którzy byli rotarianami, profesorem Guyem Sangleratem z Francji i producentem sprzętu geotechnicznego, dyrektorem Ariem van den Bergiem z Holandii. Uczestnicząc w różnych konferencjach międzynarodowych na świecie, zawsze chodziliśmy na posiedzenia tamtejszych klubów. Poznawałem środowisko i zasady, i miałem możliwość spotkania wybitnych ludzi różnych dyscyplin. Zafascynowała mnie zarówno wyznawana przez nich idea rotariańska, jak i efekty ich wszechstronnych działań. Pojawiła się wtedy koncepcja założenia takiego klubu w Poznaniu. Oczywiście była to cudna myśl, mogłem skompletować ludzi, którzy byli wybitnymi osobistościami w środowisku i wyrażali wolę działalności charytatywnej. Do pierwszej czwórki zaliczał się Andrzej Patalas, który był w środowisku poznańskim niezwykle czytelną osobowością – był dyrektorem Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, Edmund Flaczyk – dyrektor Zakładów Mięsnych POZMEAT, włączyłem też do tej grupy rektora Włodzimierza Fiszera z ówczesnej Akademii Rolniczej, jako że byłem pracownikiem tej uczelni. Naszym mentorem był, wcześniej wspomniany, Arie van den Berg, który w tamtych czasach przynajmniej raz w miesiącu bywał w Poznaniu. Te spotkania inspirowały nas do działania jeszcze przed założeniem klubu. Dzięki firmie van den Berga wprowadziliśmy najlepszy sprzęt do badań budowanego w Poznaniu najnowocześniejszego składowiska śmieci w Polsce.

To nie wszystko w kwestii założenia klubu. W Holandii jest zwyczaj, że raz w roku królowa holenderska zaprasza prezydentów i znaczących gości na spotkanie do swojej letniej rezydencji. Miałem okazję dwukrotnie uczestniczyć w takim spotkaniu. Na jednym z nich padło ze strony szambelana królowej zapytanie o możliwość założenia klubu w Poznaniu. Kiedy już byliśmy w ostatniej fazie przygotowań, profesor Straburzyński zaproponował, żebyśmy to zrobili wspólnym wysiłkiem.

Gerard Straburzyński: Dopowiem parę zdań. Profesor Reinhard Fricke, który był naszą osobą wprowadzającą, praktycznie postawił mnie przed faktem dokonanym. Zadzwonił do Genewy do przedstawicielstwa Rotary International i powiedział, że ma profesora z Polski, który będzie zakładał klub w Poznaniu. No i nie było odwrotu. Przed sformalizowaniem klubu już działaliśmy, nie siedzieliśmy biernie, uważaliśmy, że trzeba pracować na rzecz społeczeństwa i na rzecz oświaty. Koledzy wygłaszali prelekcje na tematy medyczne, przede wszystkim z zakresu wychowania zdrowotnego. Byłem szczęśliwy, że mogłem zespolić taką grupę poznańskich osobowości.

Edmund Flaczyk: Nie było sensu, żeby organizować dwa kluby. Połączenie okazało się bardzo korzystne i szybko rośliśmy w siłę.

Zbigniew Młynarek: …zebrać czterdzieści kilka osób – to nie jest łatwe. Do klubu weszły znakomite postaci.

Andrzej Patalas: …na początku był impuls naukowy...

Zbigniew Młynarek: ...biznes dopiero się zaczynał. W pierwszej turze Adam Smorawiński, Ryszard Górka, Henryk Helak, potem doszedł Tadeusz Trawczyński, Antoni Karwacki. Było nas coraz więcej i z różnych dyscyplin. Na starcie nasze możliwości finansowe były niezbyt duże. Potem dowiedzieliśmy się o Fundacji Rotary (Rotary Foundation), która znakomicie ułatwiła nam pozyskiwanie środków. Na przykład kiedy zaplanowaliśmy kupienie przenośnego respiratora, to 50% kosztów finansowało właśnie Rotary Foundation, 25% kraj, który się przyłączył do projektu, a resztę my. Wspieraliśmy domy dziecka, były piękne akcje darowania komputerów dla poznańskiej szkoły im. Erazma z Rotterdamu. Radość dzieci, które miały dostęp do tego sprzętu, była ogromna.

Andrzej Patalas: Jednym z większych przedsięwzięć trwającym do dziś była akcja „szklanka mleka” w szkołach, były też paczki z okazji świąt dla osób żyjących w trudnych warunkach.

Zbigniew Młynarek: Profesor Religa otrzymał z klubu wsparcie na tworzenie kliniki. Pamiętam takie humorystyczne zdarzenie. Kiedyś profesor przyjechał do Poznania, żeby nam podziękować. Poszliśmy coś zjeść do restauracji na Starym Rynku. Kiedy zobaczyła nas kelnerka, podeszła do Religi i powiedziała: „Dla pana dzisiaj obiad gratis...”.

Andrzej Patalas: Zgłosiła się do mnie polska szkoła na Ukrainie, że mają tylko trzy polskie książki. Zrobiliśmy w domach remanenty i zbiórkę. Okazało się, że jest pełen samochód książek. Pomógł Olek Tecław i Paweł Sudoł. Dwa razy robiliśmy taką akcję. Pamiętam też, jak ufundowaliśmy stypendium dla młodej skrzypaczki z Moskwy.

Edmund Flaczyk: Myślę, że wspólnie z innymi klubami mocno podźwignęliśmy kulturę. Wspomnę o koncercie organizowanym wspólnie z Lionsami, kiedy pani Smorawińska była szefową klubu. To był ważny moment integracji klubów, które działały w Poznaniu. Kiedyś zaproszono mnie do domu dziecka w Bninie. Pojechałem. Kiedy przysiadłem na łóżku, dzieci do mnie przylgnęły. To było bardzo wzruszające. Jako że Bnin leży nad jeziorem, zakupiliśmy sprzęt wodny – kilka kajaków i łodzi. Zrobiliśmy również zbiórkę książek. Koledzy lekarze w czasie wizyt w Bninie włączali się w opiekę zdrowotną. Niektórzy zapraszali dzieci na święta, albo opiekowali się tymi, które musiały pozostać w placówce. Podobało mi się działanie ówczesnego dyrektora tego ośrodka, który szukał pieniędzy na to, żeby wybudować mieszkania na terenie ośrodka, gdzie mogłyby zamieszkać wspólnie dzieci pochodzące z jednej rodziny.

Andrzej Patalas: Oczywiście, że tak.

Gerard Straburzyński: Rotary dysponuje wyłącznie pieniędzmi ze składek członkowskich albo z imprez organizowanych na cele charytatywne, począwszy od koncertów, a skończywszy na balach noworocznych, zaś tamte finansowane są częściowo przez państwo, czyli przez podatników. Każdy nasz członek ma obowiązek przysparzać klubowi pieniędzy, które potem przekazujemy na cele społeczne.

Wojciech Kasprzak: Ciekawą sprawą jest idea ruchu – mają się spotykać mężczyźni różnych zawodów, żeby poznać się nawzajem i pobudzać do działalności na rzecz innych.

Bogusław Zalewski: Ruch powstał sto pięć lat temu. Były to inne czasy, inne ustroje społeczno-gospodarcze. Kolebką ruchu Rotary jest Chicago. Z czasem grupa spotykających się za każdym razem u kogoś innego – stąd nazwa „rotary” – znacznie się rozrosła. Potrzeb było bez liku. Idea znalazła zwolenników również w innych miastach i krajach. Zawsze poszukiwano na kandydatów do ruchu rotariańskiego ludzi z pozycją, zamożnych i zacnych.

Wojciech Kasprzak: I co ciekawe, a stało się to zasadą, nie wolno mieszkać w hotelach. Gości trzeba koniecznie zaprosić do siebie do domu. W ciągu tych stu lat wypracowano wiele form aktywności. Wakacyjna wymiana młodzieży jest jedną z nich. Polskie dzieci wyjeżdżają do Stanów, gdzie przebywają w domach zaprzyjaźnionych rodzin, niekoniecznie rotariańskich. Każdego roku do Poznania też przyjeżdża kilkoro dzieci z całego świata, a my sprawujemy nad nimi opiekę i wspólnie zwiedzamy Polskę.

Bogusław Zalewski: Zarówno wtedy, jak i dzisiaj, a może nawet bardziej dzisiaj, formalne struktury państwa nie ogarniają skali potrzeb społeczeństwa tak dalece, że powstawały i powstają obszary, które należy wspomóc. Wspomóc przez inicjatywy społeczne z założenia mniej skrępowane formalnościami. Idea rotariańska – jako jedna z pierwszych – stworzyła strategię udzielania pomocy. Jest ona wsparta ideą budowania przyjaźni i pokoju, gdyż należy mieć nadzieję, że gdy ludzie się znają i osiągają wspólne pomocowe cele, mniej skorzy są do konfliktów czy wojen.

Wojciech Kasprzak: Dam jeszcze jeden przykład, który oddaje, jak ważne jest nawiązywanie takich przyjacielskich międzynarodowych kontaktów. W przypadku naszego klubu istotną sprawą był ruch hospicjum. Miał on różne potrzeby, ale nie chodzi o to, żeby licytować się, ile karetek kupiliśmy, tylko istotne w tym wszystkim było to, że aby to zrobić, musieliśmy pozyskać przyjaźń i życzliwość jakiegoś klubu w innym kraju. Podobnie wiele niemieckich klubów buduje na przykład studnie w różnych częściach Indii. Przyjeżdżają tam i finansują te przedsięwzięcia, i jednocześnie zawiązują nowe kluby. Budowanie wspólnot jest jednym z ważniejszych celów, a osiąga się je na przykład przez organizowanie pikników.

Gerard Straburzyński: Klub pyta, na co dzień. Dlatego w trakcie dwudziestoletniej swojej działalności poznański klub Rotary rozstał się z kilkoma członkami.

Andrzej Patalas: …u nas nie ma aż takiej formalnej weryfikacji, na Zachodzie jest.

Zbigniew Młynarek: …biznes do takich eleganckich rzeczy się nie zalicza, bo jest ostra konkurencja. Ale jeden z atrybutów Rotary, który u nas dopiero dojrzewa, polega na tym, że ludzie w klubie spotykają się również w tym celu, żeby omówić sprawy biznesowe i ze sobą współpracować.

Wojciech Kasprzak: Powołanie do klubu wiąże się z przyrzeczeniem rotariańskim, w trakcie którego kandydat zobowiązuje się do dwóch postaw: że będzie przestrzegać etyki i że wszystkie swoje możliwości i wysiłki skieruje na niesienie pomocy innym. I jeszcze warto powiedzieć, że klub jest absolutnie apolityczny i światopoglądowo neutralny. Do klubu może należeć zarówno rabin, jak i ksiądz katolicki czy pop. To jest bardzo istotne i cenne, ponieważ poglądy polityczne i światopogląd mogą różnić ludzi i źle nastrajać w stosunku do siebie. Atmosfera w Rotary musi być czysta.

Jan Malewski: Kiedy zaczynaliśmy, udało nam się skompletować bardzo szacowny zespół. Zdarzyły się oczywiście osoby, dla których nie wszystko było do końca klarowne i jasne. Wtedy rozstajemy się w przyjaźni. Przede wszystkim zanim rotarianie poproszą kogoś o wstąpienie w swoje szeregi, to go wcześniej obserwują. Są dwaj wprowadzający, którzy rekomendują kandydata. To nie jest takie spontaniczne. No i jest jeszcze komisja. To wszystko powinno gwarantować, że osoba wchodząca do klubu jest osobą godną.